De dubbeldragende zandoorworm

ledereen kent oorwormen, maar de meeste mensen weten niet hoe bijzonder deze diertjes zijn. Ze kunnen hun achtervleugels als een soort superorigami onder hun korte voorvleugels opvouwen. Ze maken nesten, bewaken hun eitjes en houden ze schoon tot ze uitkomen en zorgen daarna nog een paar dagen voor hun jonkies. Er zijn maar heel weinig insecten die dat doen! 

De grootste Nederlandse oorwormsoort, de zandoorworm (Labidura riparia) doet daar nog een schepje bovenop. De mannen daarvan hebben namelijk twee penissen. Die zitten verborgen in het puntje van het achterlijf – niet te verwarren met de tangvormige achterlijfsaanhangsels die veel meer opvallen. Bij de paring gebruiken mannetjes meestal hun rechter penis en houden de linker weggestopt. Dat is handig, want het gebeurt nog wel eens dat de penis afbreekt tijdens de paring. Dan hebben ze nog een reserve. En dat is nog niet alles: zandoorwormen leven ook nog eens in een heel bijzonder milieu, namelijk stuivend zand. Je vindt ze in Nederland in de duinen, langs rivieroevers en op zandverstuivingen, bijvoorbeeld op de Veluwe; soms ook op opgespoten terreinen. Dankzij zijn bleke kleur is hij op zulke zanderige plekken goed gecamoufleerd en hij is ook goed bestand tegen de hoge temperaturen die daar ’s zomers kunnen heersen. Je kunt ze vinden door onder stukken hout te kijken. Als hij zich bedreigd voelt steekt de zandoorworm zijn achterlijf omhoog en ziet er dan vervaarlijk uit, maar hij is volkomen onschuldig.